آیا آسپرین ناجی مغز ماست؟ واقعیت هایی که قبل از مصرف باید بدانید!

آیا آسپرین جلوی سکته مغزی را می‌گیرد؟ شاید شنیده باشید که بعضی‌ها برای پیشگیری از سکته مغزی روزانه یک قرص آسپرین می‌خورند. اما آیا این کار واقعاً مفید است؟ یا ممکن است بیشتر از اینکه کمک کند، ضرر داشته باشد؟ بیایید با اطلاعات جدید و نتایج علمی این سؤال را با هم بررسی کنیم. 

چه زمانی آسپرین مفید است؟ اگر کسی قبلاً سکته مغزی کرده، یا دچار حمله قلبی شده، پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند که آسپرین مصرف کند. چون آسپرین باعث رقیق شدن خون می‌شود و از تشکیل لخته‌هایی که ممکن است سکته ایجاد کنند جلوگیری می‌کند.مطالعات نشان داده‌اند: آسپرین می‌تواند تا ۵۰٪ خطر سکته مجدد را کاهش دهد. در ۲ هفته اول پس از سکته یا TIA (سکته گذرا)، مصرف آسپرین بیشترین تأثیر را دارد. 

چه زمانی آسپرین می‌تواند خطرناک باشد؟ اگر فردی سالم است و سابقه بیماری قلبی یا سکته ندارد، مصرف آسپرین می‌تواند بیشتر مضر باشد تا مفید. مطالعات نشان داده‌اند که: خطر خونریزی مغزی و گوارشی در این افراد بیشتر می‌شود. در زنان سالم، آسپرین کمی از سکته ایسکمیک (نوعی از سکته مغزی) پیشگیری می‌کند، اما همچنان خطر خونریزی وجود دارد. در مردان، آسپرین روی سکته تأثیری ندارد اما ممکن است سکته قلبی را کاهش دهد.

 آیا مصرف خودسرانه آسپرین خطر دارد؟ بله! خیلی‌ها آسپرین را بدون مشورت با پزشک مصرف می‌کنند. اما این کار می‌تواند عواقب جدی داشته باشد: خونریزی داخلی (مخصوصاً در معده یا مغز) افت ناگهانی فشار خون یا سرگیجه تداخل دارویی با داروهای دیگر حتی اگر آسپرین بدون نسخه فروخته شود، این به معنی بی‌خطر بودن آن نیست. 

چه کسانی باید آسپرین بخورند؟ و چه کسانی نه؟ آسپرین می‌تواند نجات‌بخش باشد، اما نه برای همه. اگر سابقه بیماری قلبی یا سکته دارید، ممکن است پزشک آسپرین را توصیه کند. اما اگر سالم هستید، مصرف خودسرانه آسپرین ممکن است به جای پیشگیری، شما را در خطر بیشتری قرار دهد. پس قبل از خوردن هر قرص آسپرینی، حتماً با پزشک مشورت کنید. 

Gdovinova Z, Kremer C, Lorenzano S, Dawson J, Lal A, Caso V. Aspirin for primary stroke prevention; evidence for a differential effect in men and women. Front Neurol. 2022;13:856239. doi:10.3389/fneur.2022.856239

Hankey GJ. The benefits of aspirin in early secondary stroke prevention. Lancet. 2016 Jul 23;388(10038):312–4. doi:10.1016/S0140-6736(16)30511-6

Mohr JP, Thompson JLP, Lazar RM, Levin B, Sacco RL, Furie KL, et al. A comparison of warfarin and aspirin for the prevention of recurrent ischemic stroke. N Engl J Med. 2001 Nov 15;345(20):1444–51. doi:10.1056/NEJMoa011258

Lei H, Gao Q, Liu SR, Xu J. The benefit and safety of aspirin for primary prevention of ischemic stroke: a meta-analysis of randomized trials. Front Pharmacol. 2016;7:440. doi:10.3389/fphar.2016.00440

Sato H, Ishikawa K, Kitabatake A, Ogawa S, Maruyama Y, Yokota Y, et al. Low-dose aspirin for prevention of stroke in low-risk patients with atrial fibrillation: Japan Atrial Fibrillation Stroke Trial. Stroke. 2006 Feb;37(2):447–51. doi:10.1161/01.STR.0000198839.61112.ee